Veiligheid en veerkracht

Kun je je voorstellen dat je maandenlang met je familie opgesloten hebt gezeten in één kamertje omdat er grote kans is dat op een andere plek in huis de kogels om je oren vliegen? Kun je je voorstellen dat jouw vader afgevoerd wordt door de douane en jij alleen verder moet? Kun je je voorstellen dat je terecht komt in een compleet nieuwe cultuur en je je zo snel mogelijk moet aanpassen?

© Hongqi Zhang (aka Michael Zhang) | Dreamstime.com - Elementary school students

© Hongqi Zhang (aka Michael Zhang) | Dreamstime.com – Elementary school students

Sinds maart werk ik naast mijn zangwerkzaamheden ook als leerkracht in een zogenaamde Nieuwkomersklas voor kinderen tussen 6 en 12 jaar oud in Amsterdam-Noord. Het doel is om die kinderen, naast een veilige haven bieden, binnen een jaar Nederlands te leren en klaar te stomen voor een reguliere klas in het basisonderwijs. Meer dan de helft van onze leerlingen zijn gevlucht uit Syrië en ze zijn heel divers. Sommigen zijn geletterd, maar wel in het Arabisch. Sommigen hebben heel hun leven oorlog gekend en nog nooit een school gezien.

Gelukkig maken wij naast de taallessen ook ruimte voor ontspanning. We dansen, zingen en maken zo veel mogelijk lol. Het is juist die waardevolle sociaal-emotionele kant waar we ook hard aan willen werken. Als je je niet goed voelt, zal je ook niet in staat zijn te leren. Natuurlijk merk ik dat het niet goed kunnen uitdrukken frustreert en dat dit nu en dan resulteert in slaan, maar het is onvoorstelbaar hoe snel de kinderen zich positief ontwikkelen en groeien. Ik zie blijdschap omdat ze op school zijn, dankbaarheid en een enorme veerkracht. Wat een inspiratie, want weet je wat die kinderen doen, elke keer weer?

Ze staan elke dag vol goede moed op en blijven dromen. ‘Als ik groot ben, dan ga ik een restaurant beginnen’ of ‘Ik ga ook als Ronaldo worden’ of ‘Juf, ik ben goed in rekenen en taal en wil nog meer leren.’ Dat betekent overigens niet dat ze hun achtergrond en hun verdriet zijn vergeten. Natuurlijk zien zij hun ouders worstelen met onzekerheid, missen ze hun achtergebleven familieleden, hun tradities en dat uiten ze ook op de meest onverwachte momenten.

Vandaag heb ik voor het eerst afscheid genomen van zes leerlingen die na een dik jaar vertrekken. We hadden een afscheidsceremonie waar de kinderen hun welverdiende diploma en een boekje met foto’s en tekeningen ontvingen. Met een brok in mijn keel knuffelden we elkaar. Zij doen een volgende stap en opnieuw doen ze dat, ondanks hun angsten vol goede moed. Een jongen van negen jaar kijkt ons aan met zijn mooie donkere ogen en zegt met een enthousiaste lach: ‘Juf, ik zal jullie nooit meer vergeten.’ Ik kijk mijn ervaren collega emotioneel aan en slik mijn tranen in. Ze zegt met een troostende glimlach: ‘Ze zijn klaar hier en gaan nu hun vleugels uitslaan. Je went er echt aan.’ Yep, ondanks ik lichtelijk van slag ben, roep ik dwingend mijn professionele kant op door net zo moedig te zijn en van mijn veerkracht gebruik te maken.

Samenwerken met kinderen

Ik geloof in samenwerken met kinderen in plaats van macht uitoefenen, dreigen en dingen opleggen. Ik hou er zelf ook niet van als dat bij mij gedaan wordt, ongeacht door wie. Als wij respect tonen en de behoeften van onze kinderen net zo belangrijk vinden als die van onszelf, dan kunnen we samenwerken en zijn kinderen daar ook toe bereid. Ik leg dus zo veel mogelijk uit en betrek kinderen bij beslissingen. Dat is geen onderhandelen, maar overleggen om tot goede gezamenlijke oplossingen te komen.

En is er geen ruimte voor overleg? Dan geef ik dat duidelijk aan en toon ik begrip voor eventuele emoties die er bovenkomen. Daar mag je best van balen, toch? Autoritair optreden kan. De kans is alleen veel groter dat je kind in opstand komt en dan duurt alles alleen maar langer.

Duidelijke en concrete opdrachten
Hoe positiever en concreter je verzoek of vraag, hoe groter de kans dat je kind gewoon meewerkt. En als je er dan ook nog een gemeende glimlach en ‘lieverd’ aan toevoegt…

Geef keuzes
Bij kleine kinderen een winnaar en bij heel veel grotere kinderen ook: keuzes geven. Het is gewoon fijn om een beetje inspraak en controle te hebben. Sommige kinderen zijn daar heel erg gevoelig voor. ‘Je hebt nog 10 minuten op de tablet. Blijf je er nu op of doe je dat straks voor het eten?’

Niet vragen als je geen nee wil
Uit de categorie ‘we doen het allemaal’: let op dat je geen vragen aan je kinderen stelt als je helemaal geen ‘nee’ wilt horen. ‘Zet je de tablet nu uit?’ is een prima vraag als er ook ruimte is om het niet te doen. Moet hij hoe dan ook uit? Geef dan een opdracht in plaats van dat je een vraag stelt.

Aankondigen en tijd geven
Het helpt een kind enorm als je op tijd aangeeft dat er iets gaat gebeuren of dat hij moet gaan stoppen. ‘Ik zie dat je heel lekker aan het spelen bent. We gaan bijna eten, dus je kunt nog vijf minuten tv kijken, daarna gaan we aan tafel.’ Zo geef je je kind de tijd om even te schakelen.

Routine
Kinderen doen veel makkelijker dingen als deze er voor hun gevoel gewoon bij horen. Als ze onderdeel zijn van hoe het gaat bij jullie thuis gaat, van routines.

Ga erheen: maak (oog)contact
Hoe vaak staan we niet van een afstandje opdrachten te geven of verzoeken te doen? Grote kans dat je kind best wil luisteren, hij heeft je alleen niet gehoord! Eerst contact maken dus voor je begint. Loop erheen, noem z’n naam en maak even fysiek contact. Wat voor mij goed werkt: door m’n knieën op ooghoogte en even vragen ‘Dimmie, kijk eens naar me’. Als ik oogcontact heb weet ik dat hij actief luistert. Ik bedank even ‘Ha, fijn, nu weet ik dat je me hoort’ en leg dan rustig uit wat ik van hem wil.

Aansluiten voor je iets vraagt
Het helpt vaak ook als je voor je begint met je verzoek eerst even aan te sluiten bij je kind, interesse te tonen waar hij mee bezig is. ‘Laat eens kijken, wat speel je? Ah, dat spelletje. Liefje, het is bijna tijd om te stoppen, we gaan naar boven.

Iets oudere kinderen? Door samen afspraken te maken wordt de kans van slagen veel groter!

Zo kun je dat bijvoorbeeld doen:

  • Bedenk het thema waarover je afspraken wilt maken (bijvoorbeeld TV-kijken en tablet gebruik)
  • Leg uit wat de reden is van het afspraken maken + wat de voordelen zijn als dat lukt
  • Brainstorm over wat voor afspraken jullie zouden kunnen maken
  • Kies uit alle mogelijke afspraken vier afspraken die jullie gaan uitvoeren
  • Bedenk samen met de kinderen eventueel de consequentie van het niet nakomen van de afspraken
  • Evalueer na een week en stel zo nodig de afspraken bij

Bron: deze tips komen uit Tischa’s boek ‘Inspiratie voor leuker en makkelijker opvoeden’

Wil je meer leren over afspraken maken met kinderen? Misschien is dan de online cursus “Afspraken maken met je kinderen” iets voor jou. Kijk voor meer informatie op Opvoedcursussen.nl.

Kip aan mijn ding

Zucht! Het is kwart voor elf en ik doe al de hele ochtend een wanhopige poging om aan mijn opleiding toe te komen. Het is niet dat er stapels kids druk-door-de-storm om me heen dartelen. Of dat ik de griep heb (nou ja, oké, dat dan weer wel een beetje). Nee, de dagen dat Thije bij zijn vader is, overspoelt hij mij tegenwoordig met schattige mailtjes zoals deze:

“Jaaaäaaaaaaaaaaaaaaaa” en “hoi mama, hoe gaat het met je” en “liefert, ik mis je”.

gedrag

Zou hij aandacht willen? Hahaha, de laatste is mailtje nummer acht van de dag. Kind, ga buitenspelen! Oké, het giet, maar toch. Ik ben vandaag streng, ook al weet ik dat hij mij mist. Het is ook allemaal wat, zo’n scheiding. Maar ik probeer niet op elk niemandalletje te reageren en de overvloed toch een béétje af te kappen zodat ik ook even kan ‘doorhalen’:

“Hi (haai) Tijger. Hee! Dat is het omgekeerde van tijgerhaai! Grappig! Even een lekker mailknuffeltje voor jou! Ik ben aan het studeren, hoor. Je moeder wil nóg slimmer worden. Dus je krijgt vanaf nu pas later antwoord. Xxxxxx mama”.

Met een heleboel hartjes, spookjes, konijntjes en wat al niet meer om zijn honger te stillen. Dacht ik. Tot ik het volgende berichtje lees: “jij bent lief Xxxxxxxxxxxxx”

En het daarop volgende: “stuur nou pls xxx” (nee, hè, hij gaat smeken. Wat nou?)

Of deze, van twee weken geleden: “test love xxxxxx: xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx” Na nog vier mailtjes met xjes en vragen hoe het met mij gaat en wat ik aan het doen ben, toch maar een antwoord:

“Hoi superschurk, hoe gaat het met jou? Lekker in de sneeuw aan het spelen nu, hoop ik! Mama is vooral aan het mailen met jou, hahaha! Love you en tot vanavond. Ik ga mijn laptop uitzetten nu, mannetje, xxxxxxxxxxx”.

Het hielp natuurlijk niet: “ja het was heel leuk en ik had en sneeuwballengevecht. en hoe is het met je en mega maza” (dat hij dat nog kon typen met die bevroren vingertjes) En “mamaaaaaaaa ben je daar”.

Juist! Ik ben vandaag helemaal klaar voor de ultieme ik-zwicht-niet-voor-die-schattige-spam-van-mijn-fijne-ventje-modus. Én ik ga met spoed op zoek naar de charmantste manier om hem te vertellen dat ik ook wel eens mijn laptop uit wil zetten zonder me schuldig te voelen (of hij moet maar gauw weer thuiskomen, want dan vraagt hij lang niet zoveel aandacht 😉

Krijg ik net zijn elfde berichtje van vandaag binnen: “hee mama je hebt echt wel een kip aan je ding!”. Weet je wel hoe lastig het nou is níet te mailen waar hij het in ‘s hémelsnaam over heeft? Zucht!